Katı tekel nedir?

Katı tekel, bir sektörde tek bir şirketin pazarın büyük bir bölümünü kontrol etmesi durumunu tanımlayan bir kavramdır. Bu tür bir yapı, belirli ürünlerin veya hizmetlerin üretiminde, diğer firmalara kıyasla önemli maliyet avantajları sağlayan bir firma tarafından hakimiyetin sağlandığı koşullar altında ortaya çıkar. Genellikle yüksek üretim hacimlerinin getirdiği ölçek ekonomileri sayesinde, bu firma sektördeki rakiplerine göre daha düşük maliyetlerle faaliyet gösterebilir.

Katı tekel, "katı doğal tekel" olarak da bilinir ve bir endüstride tek bir firmaya üretim yapma olanağının diğer firmalara göre daha düşük maliyetle mümkün olduğu durumu ifade eder.

Bu durumun temel nedeni, azalan maliyetlerle üretim yapılmasıdır; yani üretim miktarı arttıkça ortalama maliyetler azalır ve marjinal maliyetler de ortalama maliyetlerin altında seyreder. Bu durumda, tek bir firma piyasada hakim bir konuma gelir.

Katı doğal tekellere örnek olarak, alkol ve tütün gibi zararlı maddelerin üretiminin devlete bırakılarak kontrol altına alınması verilebilir.